Ruzie bij een erfenis: wat te doen?

Doordat Nederland vergrijst én omdat een gemiddelde nalatenschap meer waarde heeft dan in het verleden, is er een toenemend aantal geschillen bij de verdeling van nalatenschappen.

Onterven
Dit heeft tot gevolg dat erfgenamen zich onredelijk kunnen opstellen, overigens ook vóórdat de erflater is overleden. Denkt u zich de situatie in waarbij een erfgenaam een broer of zus zwartmaakt bij de nog niet overleden ouder en waardoor die ouder wordt beïnvloed om vervolgens bijvoorbeeld een volmacht af te geven of door een erfgenaam te onterven. Voorbeelden die ik helaas in mijn praktijk als erfrecht advocaat vaak genoeg tegenkom.

Testament
Wat valt nu te doen tegen dit soort handelingen? In eerste instantie niets omdat degene die wordt onterfd geen deurwaardersexploot of aangetekende brief daarover zal ontvangen. Eerst bij het overlijden van de erflater komt de onterving naar buiten. En wel omdat de notaris die zich met de nalatenschap bezighoudt de verplichting heeft om erfgenamen op de hoogte te stellen van de inhoud van een testament. Overigens: er is een centraal testamentregister waarbij kan worden onderzocht óf er een testament is. Wat de inhoud daarvan is wordt op die wijze overigens niet geopenbaard.
(zie www.notaris.nl/bij-overleden/centraal-testamentenregister)

Executeur
Grote kans dat het familielid waarmee in onmin wordt geleefd (deze heeft u immers zwartgemaakt bij de erflater) tot executeur wordt benoemd. In Nederland kennen we een één ster, een twee sterren of een drie sterren executeur. De eerste is bevoegd om de begrafenis te regelen, de tweede om de schulden te betalen en de drie sterren executeur is bevoegd om de gehele nalatenschap af te werken. Gezien de onmin waarin u met deze executeur leeft is er een eenvoudige wijze om het executeurschap dwars te zitten – althans indien u niet bent onterfd. In dat geval kunt u namelijk de erfenis beneficiair aanvaarden hetgeen wil zeggen dat u de erfenis onder voorrecht van boedelbeschrijving aanvaardt. Alsdan dient de executeur zijn / haar werkzaamheden te staken en dienen de erfgenamen – waaronder u – zelf tot afwikkeling over te gaan. 

Legitieme partij
Als u echter bent onterfd kunt u de executeur niet buitenspel zetten. Wel kunt u uw legitieme portie opeisen: in de volksmond wordt dit wel ‘het kindsdeel’ genoemd. Er is een verplichting om dit kindsdeel uit te keren ongeacht de stand van de nalatenschap. Bovendien kan er rente worden gevorderd. 

Tip van de week
Tip van de week is: leg € 165,00 in uw nachtkastje omdat dit het griffierecht (administratierecht) van de rechtbank is om te registreren dat u de erfenis beneficiair aanvaardt. Ik doel dan niet zo zeer om de executeur in de wielen te rijden maar de omstandigheid dat als u zuiver aanvaardt en er blijken meer schulden dan bezittingen te zijn, u bij zuivere aanvaarding verplicht bent om alle (!) schulden te voldoen. 

Dat dit laatste is wat u bepaald niet wenst. U wenst immers de overledene de eeuwige rust toe maar u wilt zelf minst genomen toch ook enige ‘nalatenschapsrust’? 

Wenst u meer te weten over nalatenschappen en erfrecht, neem dan contact op met de sectie erfrecht bestaande uit mr Paul Gerritse (erfrecht advocaat) en mr Emile Smeets (voorheen notaris en eveneens erfrecht specialist). 

T: 013-5444545
E: gerritse@westpointadvocaten.nl